อำเภอเมืองชลบุรี
เป็นเมืองเก่าแก่เมืองหนึ่งของประเทศไทย มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์อ้างอิงมาโดยตลอด ตั้งแต่สมัยทวาราวดี สมัยสุโขทัย สมัยศรีอยุธยา สมัยธนบุรี และสมัยรัตนโกสินทร์ ความที่เป็นเมืองเก่าแก่นี้เอง

อำเภอเมืองชลบุรีในสมัยทวาราวดี
มีพยานหลักฐานทั้งทางโบราณวัตถุและโบราณสถานที่เป็นเครื่องสนับสนุนว่า อำเภอเมืองชลบุรีเป็นเมืองโบราณอยู่ในสมัยทวาราวดี ได้แก่การที่นักโบราณคดีพบเมืองพระรถที่ตำบลพนัสนิคม อำเภอพนัสนิคม และได้หลักฐานแน่ชัดว่าเมืองพระรถในสมัยนั้นเป็นเมืองคู่กับเมืองศรีพะโร ในตำบลหนองไม้แดง อำเภอเมืองชลบุรี ที่เมืองพระรถมีผู้พบพระศิลาลักษณะตรงกับพระพุทธรูปสมัยทวาราวดีประดับบนตัวพระพนัสบดี อายุกว่า 1,000 ปีเศษล่วงมาแล้ว ดังนั้นถ้าเมืองพระรถเป็นเมืองในสมัยทวาราวดีจริงแล้ว เมืองศรีพะโรก็ย่อมจะเป็นเมืองในสมัยทวาราวดีด้วย นั่นก็หมายถึงว่า "เมืองชลบุรี ปัจจุบันก็มีมาแต่สมัยทวาราวดีด้วย"

อำเภอเมืองชลบุรีในสมัยสุโขทัย
เข้าใจว่าเมืองสืบต่อเนื่องมาจากสมัยทวาราวดี เพราะมีซากเมืองเก่า 2 เมือง คือเมืองศรีพะโรในตำบลหนองไม้แดง อำเภอเมืองชลบุรีปัจจุบัน และเมืองพระรถในตำบลพนัสนิคม เมืองศรีพะโรนี้ มีผู้แต่งนิทานแปลชื่อเมืองเป็นเมืองเศรษฐีพาโล แล้วเล่าประวัติเศรษฐีพาโลคล้ายเรื่องในปัญญาสชาดก จากเมืองศรีพะโรมีถนนไปถึงเมืองพระรถในตำบลพนัสนิคม จากเมืองพระรถมีถนนต่อไปอีกผ่านสนามชัยเขตต์ไปอำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา จากนั้นต่อไปจนถึงอำเภอศรีมหาโพธิ์ จังหวัดปราจีนบุรี ถนนสายนี้ยังมีบางตอนบริบูรณ์ดีขนาดกว้างไม่น้อยกว่า 8 เมตร บางแห่งขาดเป็นตอนๆ จากเมืองศรีพะโร ไปเมืองพระรถเป็นระยะทางยาว 20 กิโลเมตร

อำเภอเมืองชลบุรีในสมัยศรีอยุธยา
มาถึงในสมัยนี้ได้มีการบันทึกหลักฐานแน่นอน กล่าวคือ ในแผนที่ ไตรภูมิโบราณสมัยอยุธยา ปรากฎชื่อตำบลสำคัญของชลบุรี 4 ตำบล เรียงจากทิศเหนือไปสู่ทิศใต้ คือตำบลบางทราย ตำบลบางปลาสร้อย ตำบลบางพระเรือ (ตำบลบางพระในปัจจุบัน) และตำบลบางละมุง (อำเภอบางละมุงในปัจจุบัน) ไตรภูมิโบราณฉบับนี้ ได้ฉบับเก่าแล้วมาจำลองในสมัยกรุงธนบุรี สมัยอยุธยานั้น ผู้รักษาเมืองชลบุรีศรีมหาสมุทร ในหนังสือคำให้การของชาวกรุงเก่าเล่าว่า เมืองชลบุรีเคยส่งส่วยไม้แดงซึ่งเป็นไม้ที่มีราคาดีในสมัยอยุธยา ป่าไม้แดงที่ส่งส่วยไปในสมัยนั้นอยู่ในท้องที่ตำบลหนองไม้แดง (อยู่ในอำเภอเมืองชลบุรีในปัจจุบัน เป็นที่น่าสังเกตว่า "ตำบลหนองไม้แดง" คงจะได้ชื่อมาจากการที่มีไม้แดงจนถึงกับส่งส่วยไปยังกรุงศรีอยุธยา พอจะเป็นหลักฐานยืนยันว่า เมืองนี้เป็นเมืองหนึ่งในสมัยกรุงศรีอยุธยา)

อำเภอเมืองชลบุรีในสมัยรัตนโกสินทร์
เมื่อตอนสิ้นรัชกาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯ ได้ทรงแต่งตั้ง "พระยาชลบุรี" (บุตรเจ้าพระยาจักรี (หมุด) ต้นสกุลสมุทรานนท์ สมุหนายก อัครมหาเสนาบดี คนแรกในสมัยกรุงธนบุรี) เป็นผู้รักษาเมือง จึงนับได้ว่าชลบุรีมีผู้รักษาเมืองอย่างเป็นทางการแท้จริง ตั้แต่บัดนี้เป็นต้นไป

อำเภอเมืองชลบุรีนี้เดิมนามว่า อำเภอบางปลาสร้อย ได้เปลี่ยนมาเป็นอำเภอเมืองชลบุรี เมื่อ พ.ศ.2481 และที่ตำบลนี้ได้นามว่า ตำบลบางปลาสร้อย เพราะอยู่ใกล้คลองบางปลาสร้อย อำเภอเมืองชลบุรี นามนี้มีหลักฐานจากราชกิจจานุเบกษา เล่ม 55 หน้า 660 วันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ.2481 ซึ่งเมื่อเปลี่ยนชื่อนี้แล้วตัวที่ว่าการอำเภอจะตั้งอยู่ในที่เดิม คือที่คลองบางปลาสร้อยหรือเปล่าไม่ทราบ คงปรากฎตัวอำเภอที่มีชื่อว่า "อำเภอเมืองชลบุรี" นี้ตั้งอยู่ใกล้ตัวที่ตั้งศาลากลางจังหวัด (ปัจจุบันนี้เป็นที่ทำการของเทศบาลเมืองชลบุรี)

ที่ทำการปกครองอำเภอเมืองชลบุรี
(Muang Chonburi Department of Provincial Administration)
ถนนพระยาสัจจา ตำบลบางปลาสร้อย
อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี 20000
โทร.0-3826-1600, 0-3828-7199, 0-3827-4282
ผู้ดูแลระบบ | E-mail

Pages : 000034445
Today : 0053
Total : 11260